”Zoals jullie
me kennen”

”In haar
eigen
woorden”

”Met een
traan
en een lach”

”Naar
mijn hart”

”Op mijn
lijf
geschreven”

Hoe ga je om met andermans verdriet?

Omgaan met het verdriet van een ander is geen sinecure. Maar al te vaak vervallen we in clichés en goedbedoelde adviezen die de nabestaande met lege handen achterlaat. Hoe kun je steun bieden en wat moet je vooral níet doen?

Niet doen!

1. Pijnlijk hart onder de riem steken
Dooddoeners komen voort uit onze natuurlijke neiging het leed van de ander te willen verzachten. Rationeel zit er vaak een kern van waarheid in. Natuurlijk is het fijn dat je de kinderen nog hebt… En ja, de kans dat je ooit wel weer een nieuwe partner vindt, is aanwezig. Maar toch, dit soort uitspraken doen absoluut geen recht aan het verdriet dat iemand op dat moment vanbinnen voelt.

2. Te veel verwachten
Waak ervoor dat je niet iets van een ander verwacht waar hij of zij niet aan kan voldoen. ‘Kop op, X zou ook niet gewild hebben dat je bij de pakken neer ging zitten.’ Alsof iemand niet mag treuren. Bedenk dat de manier waarop iemand zijn verdriet uit, altijd goed is. Welke manier dan ook.

3. Je afgewezen voelen
Iemand die pas een naaste heeft verloren, heeft geen energie voor sociale contacten. Hierdoor kun je als vriend of vriendin dus even buiten beeld vallen. Vat dit niet persoonlijk op.

4. Identificeren met verdriet
Zodra een ander verdriet heeft, roept dat bij onszelf ook allerlei emoties op. ‘Ik weet precies hoe je je voelt’ of ‘Dat heb ik ook meegemaakt’. Maar de ander heeft geen ruimte in het hoofd voor die informatie. Het eigen verdriet is daarvoor té aanwezig.

5. Oplossingen bedenken
Er valt niets op te lossen. Tenzij je de overledene kunt terugbrengen… Bij het aanhoren van verdriet, is je aanwezigheid genoeg.

6. Verdriet negeren
Denk niet na verloop van tijd dat ‘het nu wel beter lijkt te gaan’. Ook al kun je je niet voorstellen dat iemand zo lang treurt, blijf gewoon een luisterend oor bieden of een schouder om op te leunen.

7. Met een boog om iemand heenlopen
Niets zo erg als bekenden die nabestaanden ontwijken, op straat of in de supermarkt bijvoorbeeld. Het is natuurlijk wel begrijpelijk. Hoe begin je een gesprek met iemand wiens wereld is ingestort? Dat is misschien wel een van de moeilijkste dingen. Zeg gewoon dat je het moeilijk vindt. Alles beter dan met een grote boog om iemand heen lopen!

Doen!

1. Bied gerichte hulp
In de eerste dagen na iemands overlijden hebben nabestaanden genoeg aan zichzelf en hun directe
omgeving. Pas in een later stadium kun je als vriend(in), kennis of buur de nodige hulp bieden. Het zijn juist vaak de kleine dingen die het hem doen. Af en toe eens aankloppen en vragen of er boodschappen nodig zijn, kan al een grote hulp zijn.

2. Schenk aandacht
Als je iets voor iemand wilt betekenen, laat dan duidelijk merken dat je er bent. Bel regelmatig, ga langs, stuur een sms, nodig uit voor een kop thee of stuur zomaar een kaartje om te laten weten dat je beschikbaar bent als de ander je nodig heeft.

3. Maak tijd vrij
Ook al heb je hetzelfde verhaal al heel vaak gehoord, neem de tijd om ernaar te luisteren in stilte, zonder mening of oordeel. Het keer op keer vertellen is een manier om orde te scheppen in de chaos en om het verdriet te verwerken.

4. Denk mee
Het leven gaat gewoon door. De kinderen moeten naar school, de vuilnis moet buiten worden gezet… Als iemands wereld stilstaat, is het heel fijn als een ander tijdelijk een geheugensteuntje kan zijn. Een reminder is een kleine moeite.

5. Denk ook aan bijzondere dagen
Sterfdag, verjaardagen, Kerstmis, het zijn de dagen waarop het gemis van een dierbare meer dan ooit aanwezig is. Een kaartje of telefoontje wordt zeer gewaardeerd.

6. Herinner samen
Nabestaanden missen hun dierbare en snakken vaak naar mooie verhalen en foto’s van degene die ze zo missen. Samen herinneringen delen, helpt bij het aanvaarden van het verlies.

 

Vernieuwde magazine toBe brengt dossier over collectieve rouw

Is gedeelde smart ook halve smart? 

Nederland gaat na een aanslag, grote ramp of zinloos geweld steeds vaker massaal de straat op om collectief te rouwen. Boosheid en verdriet worden gedeeld, zowel off- als online. Waarom tonen we zo massaal onze gevoelens? Is collectieve rouw de nieuwe norm? En is gedeelde smart ook halve smart? toBe, het magazine dat met je meeleeft, brengt deze maand een dossier over collectieve rouw en sprak met nabestaanden en specialisten.

In de april uitgave van toBe, die verkrijgbaar is bij Horizon Uitvaartverzorging, komen onder meer nabestaanden aan het woord. Hoe ervaren zij de collectieve uitingen van rouw na gebeurtenissen waarbij zij dierbaren verloren? “Ik begrijp het wel, maar mij steunt het niet. Ik denk dat collectieve rouw collectieve angst is”, zegt een van hen. “Er zijn zoveel mensen geschokt door de gebeurtenissen, die moeten allemaal iets met hun pijn”, zegt een ander. Volgens klinisch psycholoog en psychotherapeut Jos de Keijser zijn rouw en verdriet aanstekelijk. “Verdriet zien is verdriet voelen, uit je eigen leven.” Ritueelwetenschapper William Arfman bevestigt dat. “In het grotere kun je je eigen verdriet kwijt. Rouw heeft de neiging om te isoleren en de collectieve beleving kan dat isolement wat opheffen.” Maar hij waarschuwt ook: “Collectieve rouw kan persoonlijke rouw ook in de weg staan.”  In het dossier wordt verder stilgestaan bij de rol van social media en wordt ingegaan op de vraag waarom we eigenlijk zo’n behoefte hebben om gezamenlijk stil te staan bij ons verdriet.

Over de vernieuwde toBe

Leven, sterfelijkheid en de dood zijn onderwerpen die ons allemaal raken. Tijdschrift toBe omarmt al vele jaren de emotie die hierbij hoort. Vertaald in persoonlijke, ontroerende en inspirerende verhalen, biedt toBe steun en helpt mensen verder. Deze unieke verhalen zijn nu ook online te vinden op het vernieuwde en uitgebreide tobemagazine.nl. Dat maakt toBe tot hét platform dat met je meeleeft!

Omdat de unieke content van toBe een groter podium verdient, heeft de website tobemagazine.nl een flinke metamorfose ondergaan. Vanaf nu staat veel informatie uit de papieren versie – die twee keer per jaar verschijnt – ook op tobemagazine.nl. Mensen die daar behoefte aan hebben, kunnen direct reageren op artikelen en kennis en ervaringen delen met anderen. toBe biedt daarmee ook online een ‘luisterend oor’. Tevens is er een directe link met Facebook en Pinterest waar volop inspiratie en informatie te vinden is.   Wilt u ook een exemplaar van toBe ontvangen? Neem dan contact op met Horizon Uitvaartverzorging.

Feiten

Feit 1:

80% van de Nederlanders vindt het belangrijk op de hoogte zijn van de laatste wensen van dierbaren, terwijl slechts 42% het belangrijk vindt om de eigen wensen vast te leggen

Feit 2:

Als we nadenken over de laatste levensfase…

…denken jongeren vooral na over wat ze nog willen meemaken.
…vinden volwassen ‘genieten in de laatste periode’ vooral belangrijk.
…geven senioren prioriteit aan ‘helderheid van geest’.

[Bron: TNS NIPO in opdracht van Agora, oktober 2015]

Bovengronds begraven

Bovengronds begraven

Wie in Zuid-Europa wel eens een begraafplaats bezoekt, wandelt meestal door een ‘dorpje’ van grafhuisjes en wandgraven. In Nederland ligt dat anders. De gebruikelijke manier van begraven is hier nog steeds ín de grond. Wel is bovengronds begraven (ook wel bijzetten) in opkomst, zij het in de marge. De achtergronden en mogelijkheden. Bij bovengronds begraven wordt een kist of urn in een uitgehouwen muur geplaatst of in een bovengronds gerealiseerde kelder, kapel of grafhuisje. In de regel wordt een afdekplaat/sluitsteen als afdichting gebruikt, met eventueel een inscriptie. De realisatiekosten zijn vaak hoger dan bij ondergrondse graven. Het onderhoud vraagt daarentegen meestal minder tijd en geld. Dit geldt ook voor het ruimen, want er hoeft niet gegraven te worden. Na de minimale (wettelijke) grafrust van tien jaar gelden dezelfde regels als bij ondergronds begraven: de stoffelijke resten komen in een verzamelgraf.

Traditie versus natuur

Begraven in Nederland vond eeuwenlang ín de grond plaats. Bij katholieken in gewijde grond in en rond de kerk. En later – door ruimtegebrek en hygiëneproblemen – buiten de stad. Bovengronds begraven kennen we pas sinds begin negentiende eeuw. In het Limburgse Valkenburg staat voor zover bekend de oudste grafmuur van Nederland. Door de aanwezigheid van mergelstenen hellingen konden hier bovengrondse nissen worden uitgehouwen. Kijkend naar de natuurlijke omstandigheden in de rest van Nederland – vaak drassig met kans op verzakkingen – zou bovengronds begraven veel meer gemeengoed moeten zijn. Maar tradities als ‘worden teruggegeven aan de schoot van de aarde’ wogen lange tijd zwaarder.

Italiaanse gemeenschap

Toch is er een kentering gaande. Zo kent Nederland een grote Italiaanse gemeenschap die van huis uit gewend is bovengronds te begraven. De veelal harde, Italiaanse ondergrond leent zich moeilijk voor ondergronds begraven. En bovendien vinden Italianen bovengronds begraven respectvoller tegenover de overledene, ondergronds begraven is ‘meer iets voor huisdieren’. Mede hierdoor is de vraag naar bovengrondse graven aanzienlijk gestegen.

Voor elk wat wils

Galerijgraven, grafmuren, grafhuisjes, het zijn allemaal vormen van bovengrondse graven. Qua uitstraling, gebruikte materialen en prijzen kunnen deze vormen behoorlijk verschillen.

 

Meer doden dan levenden met Facebookprofiel

Als Facebook het niet eenvoudiger maakt om het profiel van een overledene te verwijderen, is het aantal doden met een profiel straks groter dan het aantal levende gebruikers. Dat meldt de Telegraaf, op basis van een voorspelling van een statisticus van de universiteit van Massachusetts.

Het aantal nieuwe gebruikers van Facebook stagneert en daardoor neemt het percentage profielen van overledenen langzaam maar zeker toe. Deze voorspelling behoeft overigens wel enige nuancering.
Verwacht wordt namelijk dat dit in het jaar 2098 het geval zal zijn. Het is maar de vraag of Facebook tegen die tijd niet al lang is ingehaald door een ander sociaal medium.

www.delsolphotography.com